|

|
Hoofdstuk 10
God, scheppingsleer en
Intelligent Design
Wie over de
scheppingsleer en Gods handelen in relatie tot het
natuurwetenschappelijk wereldbeeld schrijft, kan op dit moment eigenlijk
niet langer om een beschouwing over en een positiebepaling ten aanzien
van Intelligent Design heen. Aanhangers van ID menen dat God
regelmatig in de evolutie heeft ingegrepen en dat nog doet - en dat daar
natuurwetenschappelijke bewijzen voor te geven zijn. In hoofdstuk 10
(167-187)
ga ik dus in op ID en met name op de theologische inadequaatheid ervan.
In de eerste
helft van het hoofdstuk (167-180) ga ik in op de achtergronden van de Amerikaanse ID-beweging.
(Ik had in dit hoofdstuk helaas geen ruimte om in te gaan op de Nederlandse 'tak' van ID.) ID verzet
zich met name tegen het naturalisme in de wetenschap. ID wil een
niet-naturalistisch wetenschappelijk onderzoeksprogramma zijn dat een
uitgangspunt neemt in de
bestudering van 'gespecificeerde complexe systemen' (d.w.z. systemen die
zodanig complex zijn dat ze niet door Darwinistische mechanismes
verklaard kunnen worden). Ik ben echter van mening dat ID
een sterke ideologische component bevat, die niet alleen bezwaarlijk is,
maar zelfs een bedreiging vormt voor de intellectuele vrijheid van
wetenschappers.
In de tweede
helft van het hoofdstuk (181-187) beschrijf ik uitgebreid welke theologische
problemen ik heb met ID. Mijn conclusie is dat ID een denkfout begaat
door van God een onderdeel van een wetenschappelijke theorie te maken.
Daardoor wordt van God een binnenwereldlijk wezen gemaakt, hetgeen Gods
aanbiddenswaardigheid aantast. Dat kan
nimmer de basis zijn voor een gezonde theologie. Op grond daarvan zouden
gelovigen en theologen de grootste afstand van ID moeten nemen.
Detailopmerkingen
Literatuurlijst over
Creationisme en
Intelligent Design:
- Creationisme -
-
S. Coleman & L. Carlin (Eds.),
The Cultures of Creationism: Anti-Evolutionism in English-Speaking Countries. Aldershot: Ashgate 2004.
-
E.J. Larson,
Summer for the Gods: The Scopes Trial and America's Continuing Debate over Science and Religion. Cambridge, Mass./London: Harvard University Press 1997.
-
E.J. Larson,
Trial and Error: The American Controversy over Creation and Evolution. Third Ed. Oxford/New York: Oxford University Press 2003 (oorspr. verschenen in 1985).
-
J.A. Moore,
From Genesis to Genetics: The Case of Evolution and Creationism. Berkeley, etc.: The University of California Press 2002.
-
D. Nelkin,
The Creation Controversy: Science or Scripture in the Schools. Lincoln, NE: toExcel Press 2000 (oorspr. verschenen 1982).
-
R.L. Numbers,
The Creationists: The Evolution of Scientific Creationism. Berkeley, etc.: University of California Press 1992.
(In november 2006 komt een herziene en sterk uitgebreide editie van
dit standaardwerk uit.)
-
C.P. Toumey,
God's Own Scientists: Creationists in a Secular World. New Brunswick, NJ: Rutgers University Press 1994.
-
L.A. Witham,
Where Darwin Meets the Bible: Creationists and Evolutionists in America. Oxford/New York: Oxford University Press 2002.
- Intelligent Design -
-
F.J.
Ayala, Darwin And Intelligent Design. Minneapolis: Fortress
Press 2006.
-
A. van de
Beek, Toeval of schepping? Scheppingstheologie in de context van
het moderne denken Kampen: Kok 2005.
-
J.
Brockman (ed.), Intelligent Thought: Science versus the Intelligent Design Movement. New York: Vintage 2006.
-
C. Dekker, R. Meester & R. van Woudenberg (red.),
Schitterend ongeluk of sporen van ontwerp? Over toeval en doelgerichtheid in de evolutie. Kampen: Ten Have 2005.
-
C. Dekker, R. Meester & R. van Woudenberg (red.),
En God beschikte een worm: Over schepping en evolutie. Kampen: Ten Have 2006.
-
W.A. Dembski,
Intelligent Design: The Bridge Between Science & Theology. Downers Grove: InterVarsity Press 1999.
-
W.A. Dembski,
No Free Lunch: Why Specified Complexity Cannot Be Purchased without Intelligence. Lanham etc.: Rowman & Littlefield Publishers 2002.
-
W.A. Dembski,
The Design Revolution: Answering the Toughest Questions About Intelligent Design. Downers Grove: InterVarsity Press 2004.
-
W.A. Dembski (ed.),
Uncommon Dissent: Intellectuals Who Find Darwinism Unconvincing. Wilmington: ISI Books 2004.
-
W.A. Dembski & M. Ruse (eds.),
Debating Design: From Darwin To DNA. Cambridge: Cambridge University Press 2004.
-
D. Dewolf, J. West, C. Luskin, J. Witt,
Traipsing Into Evolution: Intelligent Design and the Kitzmiller vs. Dover Decision. Seattle, WA: Discovery Institute Press 2006 (een
felle reactie op de uitspraak van rechter Jones in de beruchte Dover-zaak).
-
B. Forrest & P.R. Gross,
Creationism's Trojan Horse: The Wedge of Intelligent Design. Oxford/New York: Oxford University Press 2004.
-
U. Kutschera,
Streitpunkt Evolution: Darwinismus und Intelligentes Design. Münster: LIT Verlag 2004.
(Bespreekt ook de Duitse situatie.)
-
R.T. Pennock,
Tower of Babel: The Evidence against the New Creationism. Cambridge, MA: MIT Press 1999.
-
D. Ratzsch,
Nature, Design, and Science: The Status of Design in Natural Science. Albany: State University of New York Press 2001.
-
M. Ruse,
Darwin and Design: Does Evolution Have a Purpose? Cambridge, MA: Harvard University Press 2003.
-
M. Ruse,
The Evolution-Creation Struggle. Cambridge, MA: Harvard University Press 2005.
-
R. Sawyer,
Calculating God. New York: Tor Books 2000 (geen wetenschappelijk boek, maar een SF-roman over ID).
-
E.C. Scott,
Evolution Vs. Creationism: An Introduction. Berkeley: University of California Press 2004
(dit boek had ook onder 'Creationisme' kunnen vallen, aangezien
Scott ook ID als een vorm van creationisme ziet).
-
N. Shanks,
God, the Devil, and Darwin: A Critique of Intelligent Design Theory. Oxford/New York: Oxford University Press 2004.
-
M.
Shermer, Why Darwin Matters: The Case Against Intelligent Design.
New York: Times Books 2006.
-
B. Wiker,
Moral Darwinism: How We Became Hedonists. Downers Grove: InterVarsity Press 2002.
-
L.A. Witham,
By Design: Science and the Search for God. San Francisco: Encounter Books 2003.
-
T. Woodward,
Doubts About Darwin: A History of Intelligent Design. Grand Rapids, MI: Baker Books 2003.
-
R. van Woudenberg,
Toeval en ontwerp in de wereld: Apologetische analyses. Budel: Damon 2003.
Te vinden
op het WWW:
Van de
beroemde (beruchte?) Dover-zaak, die eind 2005 op zijn hoogtepunt
was, zijn vrijwel alle documenten hier te vinden:
http://www2.ncseweb.org/wp/?page_id=5.
Het
National Center for Science Education (NCSE) publiceert op haar
website regelmatig nieuws over rechtszaken e.d. in Amerika met
betrekking tot evolutie. Hierdoor ontstaat de indruk dat
wetenschapsonderwijs in Amerika blijkbaar alleen maar om evolutie
draait, en dat het NCSE zich alleen met evolutie bezighoudt. De website
is hier te vinden:
http://www.natcenscied.org/.
Op 16
december 2005 heb ik in Leiden een symposium over Intelligent
Design georganiseerd omtrent de vraag
Gaat het bij "Intelligent Design" om
natuurwetenschap of theologie? De achtergrondinfo over dit symposium
staat nog altijd online.
Overige
links:
pagina
179: 'The Wedge'. Veel mensen, vooral voorstanders van ID, vinden
een vermelding naar het Wedge-document een beetje onzinnig. Dat
is een gevaarlijke houding. Wie het document leest, en de ontwikkeling
van ID volgt, zal zien dat de Amerikaanse ID-beweging hun Wedge-strategie
nauwkeurig volgt.
Het Wedge-document
is hier te downloaden:
De volgende
websites bevatten zeer
kritische besprekingen van het document, en laten zien hoe de
strategie geïmplementeerd wordt:
|
"Het probleem tussen
geloof en natuurwetenschap zit niet aan de kant van de
natuurwetenschappen, maar het zit in de manier waarop over God gesproken
en gedacht wordt. Daarom ben ik ook van mening dat veel theologen die
proberen toch Gods handelen met natuurwetenschappelijke theorieën te
verzoenen, onzinnig bezig zijn. Ze houden zich bezig met een probleem
dat helemaal niet bestaat. ... ik denk dat veel benaderingen in
religion & science theologisch gezien bullshit zijn." (p. 33)

ISBN 9021141132, €
19,50
|